Herschrijven Europese hittegolven de regels voor gebouwprestaties? 

Waarom gebouwbeheerders en -eigenaren HVAC-prestaties opnieuw moeten bekijken om efficiënt, veerkrachtig en comfortabel te blijven in een opwarmend klimaat 

Sinds het begin van de zomer heeft Europa al drie grote hittegolven meegemaakt, met temperaturen van meer dan 40°C in verschillende landen.¹ Volgens de Copernicus Climate Change Service laat de snelle opeenvolging van hittegolven sinds mei een duidelijke verschuiving zien: extreme hitte is niet langer een op zichzelf staande gebeurtenis, maar een steeds hardnekkiger kenmerk van Europese zomers.²

Voor de HVAC-sector betekent dit meer dan een veranderend weerpatroon. Het markeert een fundamentele verschuiving in de manier waarop gebouwen moeten worden ontworpen, beheerd en gemoderniseerd. Het beheersen van extreme hitte is niet langer een toekomstige uitdaging - het is een actuele vereiste voor gebouweigenaren, ingenieurs en consultants in zowel residentiële als commerciële gebouwen, van eengezinswoningen tot ziekenhuizen en kantorencomplexen.

Naarmate de temperaturen stijgen, wordt het aanzienlijk complexer om comfort voor gebruikers, energie-efficiëntie en operationele veerkracht te waarborgen. HVAC-systemen moeten nu betrouwbaar presteren tijdens langere perioden van extreme hitte, terwijl ze zich aanpassen aan veranderend gebouwgebruik, strengere duurzaamheidsdoelstellingen en groeiende druk om zowel het energieverbruik als de CO₂-uitstoot te verlagen.

Toch is het Europese gebouwenbestand grotendeels onvoldoende voorbereid. Volgens het World Resources Institute is slechts ongeveer 20% van de Europese gebouwen uitgerust met koeling.³ Nu hittegolven langer, frequenter en intenser worden, groeit het achteraf uitrusten van bestaande gebouwen met efficiënte, veerkrachtige HVAC-oplossingen snel uit tot een van de meest urgente uitdagingen voor de sector.

Hoewel extreme hitte elk type gebouw raakt, verschillen de operationele gevolgen aanzienlijk tussen residentiële gebouwen en commerciële panden. Elk gebouwtype kent andere prestatiedruk, investeringsprioriteiten en operationele beperkingen, waardoor een uniforme HVAC-strategie steeds minder effectief wordt. 

Residentiële gebouwen: comfort het hele jaar door opnieuw definiëren

Decennialang werden de meeste Europese woningen ontworpen met één prioriteit: bewoners warm houden tijdens de winter. Vandaag verandert die aanname.

Woningeigenaren verwachten steeds vaker dat hun woning het hele jaar door een comfortabel binnenklimaat biedt, terwijl het energieverbruik en de operationele kosten onder controle blijven. Naarmate zomers warmer en langer worden, groeit de vraag naar efficiënte koeling snel, naast de behoefte aan betrouwbare verwarming.

Het verbeteren van thermisch comfort is echter niet altijd eenvoudig. Grote verbeteringen aan de gebouwschil, zoals het vervangen van ramen of het toevoegen van isolatie, kunnen de gebouwprestaties aanzienlijk verbeteren, maar vragen vaak om een forse investering en zijn niet altijd haalbaar, zeker niet in bestaande of historische gebouwen.

Het installeren van airconditioning is niet altijd een praktische, of zelfs toegestane, oplossing, omdat planningsrestricties en bouwvoorschriften de beschikbare mogelijkheden vaak beperken.

Daarom zoeken veel woningeigenaren naar oplossingen die de prestaties van hun bestaande HVAC-infrastructuur maximaliseren. Omkeerbare warmtepompen die gebruikmaken van het bestaande hydronische leidingwerk en de bestaande afgiftesystemen bieden een aantrekkelijke manier om efficiënte koeling toe te voegen, terwijl ze verwarming blijven leveren. In combinatie met zonnepanelen op het dak kunnen deze systemen de operationele kosten verder verlagen en de totale energieprestatie verbeteren.

Het introduceren van koeling in een bestaand hydronisch systeem verandert echter ook de eisen die aan de installatie worden gesteld. Lagere bedrijfstemperaturen en seizoensgebonden omschakelingen maken het behoud van waterkwaliteit nog belangrijker. Effectieve lucht- en gasafscheiding wordt daarom essentieel om de waterkwaliteit te beschermen, corrosie te minimaliseren en de systeemefficiëntie te behouden. Zo blijven betrouwbare prestaties op lange termijn gewaarborgd en wordt de levensduur van de installatie verlengd. 

Commerciële gebouwen: meer halen uit bestaande assets 

Commerciële gebouwen zijn goed voor ongeveer 42% van het finale energieverbruik in de Europese Unie, waardoor ze een van de grootste kansen bieden om de energieprestatie te verbeteren en emissies te verlagen.⁴ Tegelijkertijd staan eigenaren voor een groeiend dilemma. De stijgende koelvraag, verouderende HVAC-infrastructuur, veranderende bezettingspatronen en ambitieuze decarbonisatiedoelstellingen zetten bestaande gebouwen steeds verder onder druk.

Recente gebeurtenissen hebben laten zien hoe snel deze uitdaging kritiek kan worden. Tijdens de hittegolf van juli 2026 in Zwitserland maakte het Geneva University Hospitals (HUG) bekend dat de temperaturen in patiëntenkamers opliepen tot 34°C.5 Het ziekenhuis heeft noodmaatregelen en investeringen aangekondigd die nodig zijn om de koelbestendigheid binnen de volledige vastgoedportefeuille te verbeteren.6

Voor veel organisaties is het vervangen van volledige HVAC-systemen economisch noch operationeel haalbaar. Daarom verschuift de aandacht naar renovatiestrategieën die de prestaties van bestaande systemen verbeteren, de levensduur van assets verlengen en tegelijkertijd het comfort voor gebruikers, de operationele veerkracht en de energie-efficiëntie verhogen.

Deze aanpak levert al meetbare resultaten op. Tijdens de renovatie van het gerechtsgebouw Royal Court of Appeal in Göteborg werden aanhoudende HVAC-prestatieproblemen opgelost door het gedrag van het volledige hydronische systeem te analyseren in plaats van afzonderlijke componenten. Door het systeem als geheel te optimaliseren, realiseerde het project een stabieler binnenklimaat, betere energieprestaties en een langere levensduur van de bestaande installatie. 

Verschillende gebouwen. Eén technische uitdaging.

Hoewel de impact van extreme hitte per gebouwtype varieert, wordt de onderliggende technische uitdaging steeds meer dezelfde: ervoor zorgen dat HVAC-systemen betrouwbare, efficiënte prestaties blijven leveren onder zwaardere bedrijfsomstandigheden.

Naarmate klantbehoeften complexer worden, is succes afhankelijk van het verder kijken dan individuele HVAC-componenten om te begrijpen hoe het volledige hydronische systeem presteert. Van waterzijdig inregelen en drukbehoud tot waterkwaliteitsbeheer, intelligente monitoring en optimalisatie: elk element draagt bij aan de efficiëntie, veerkracht en levensduur van het totale systeem.

Bij IMI geloven we dat het verbeteren van gebouwprestaties deze systeembenadering vereist. Door technische expertise te combineren met nauwe samenwerking gedurende de volledige levenscyclus van het gebouw, helpen we gebouweigenaren, consultants en ingenieurs hydronische systemen te optimaliseren, de energieprestaties te verbeteren en de levensduur van bestaande HVAC-infrastructuur te verlengen.